De kunsten staan lang niet altijd hoog op de politieke agenda in Afrika, Latijns-Amerika en Azië. Toch erkennen steeds meer regeringen het belang van cultuur op zich en in relatie tot sociale en economische ontwikkeling. Deel vier van een serie over het cultuurbeleid van niet-westerse landen.

Mozambique

mei 2005 -

Mozambique kent een rijk en doelgericht cultuurbeleid. Behalve voor de kunsten is er veel aandacht voor de 'traditionele' cultuur: de regering probeert: de kennis van inheemse genezers en heersers te integreren in de 'moderne' maatschappij.

Gedurende de vrijheidsstrijd in de jaren zestig wilden Mozambikanen ook in de kunsten het Portugese koloniale juk van zich afwerpen. Dat weerspiegelde zich in een zoektocht naar de 'ware' identiteit van het land. Theatermaker van het eerste uur Lindo Nhlongo kwam in 1971 met het eerste toneelstuk over een Afrikaans thema. Vrijheidsstrijders begonnen gedichten te schrijven over hun dagelijkse leven in de bush, hun parades en hun hinderlagen: de guerrillapoëzie groeide uit tot een genre.

In juni 1997 formuleerde het Ministerie van Cultuur haar beleid, nadat het recht op cultuur al eerder in de grondwet was vastgelegd. De definitie van het begripcultuur is opvallend breed: het omvat de levenswijze van een volk of gemeenschap in al haar facetten. Tot de prioriteiten behoren niet alleen het stimuleren van artistieke creaties en het beschermen van intellectueel eigendomsrecht, maar ook het behoud van cultureel erfgoed. Daaronder vallen behalve monumenten, musea, archieven en talen ook traditionele genezers en autoriteiten. De regering promoot de integratie van inheemse kennis in de overheidsdiensten en de reguliere geneeskunde.

Belangrijke broedplaatsen voor de kunsten zijn het collectief Núcleo de Arte, bekend van de wapensculpturen, en het Centro Cultural Franco-Moçambicano in Maputo. Companhia de Teatro Gungu, een collectief van vijf theatergroepen, maakte volgens de Portugese krant Público in 2003 de beste theaterstukken van de Portugees sprekende wereld.

De meest vooraanstaande schrijver van Mozambique is Mia Couto. In 2003 schreef hij in de krant Savanne een open brief aan de Amerikaanse president Bush, waarin hij stelde dat kleine landen zoals Mozambique 'massaconstructiewapens' hebben, namelijk de mogelijkheid om onafhankelijk te denken. De protestbrief van Couto raakte via het internet wereldwijd verspreid.